बिरामीको मन जित्दै प्राकृतिक चिकित्सा पद्धति

नवलपुर, २४ वैशाख ।
एक वर्ष अगाडिसम्म बायाँ खुट्टा लतारेर हिँड्ने नवलपरासी (बर्दघाट–सुस्तापूर्व)का हुमनाथ पोखरेल अहिले ठमठमी हिँड्न थाल्नुभएको छ । गोठालो जाने क्रममा लडेर हात भाँचिएपछि उहाँको भाँचिएको हात निको भए पनि त्यसपछि खुट्टा लत्रिने समस्या देखा परेको थियो । चितवनको विभिन्न अस्पताल पुगेर उपचार गर्दा पनि निको नभएको खुट्टा लत्रिने समस्या प्राकृतिक चिकित्सा पद्धतिबाट उपचार पछि निको भएको पोखरेल बताउनुहुन्छ ।
“खुट्टामा भएको एउटा नशाका कारण खुट्टा लत्रिएको रहेछ, अन्य चिकित्सा विधिबाट उपचार हुँदा निको नै भएन, प्राकृतिक चिकित्सालयमा ४५ दिन बसेर उपचार गराएपछि अहिले ठीक भएको छ” पोखरेलले भन्नुभयो, “चिकित्सालयमा गरिने उपचार पद्धति, योग, प्राणायाम, थेरापीको माध्यमबाट मेरो खुट्टाको समस्या ९० प्रतिशत समाधान भएको छ ।” शुरुमा प्राकृतिक चिकित्साप्रति खासै चासो नदिएको भए पनि अहिले आफ्नो समस्या समाधान भएपछि भने अब विश्वास बढेको उहाँले बताउनुभयो । उहाँ ४५ दिनसम्म चिकित्सालयमा बसेर सिकेको अभ्यासहरु अहिले आफैले घरमा पनि गर्ने गरेको बताउनुहुन्छ ।
त्यस्तै, कास्कीको पोखराकी ३५ वर्षीया दुर्गा सिग्देल नसा च्यापिएको समस्या समाधानका लागि सुविधानसम्पन्न भनिएका अधिकांश अस्पताल पुग्नुभयो । निको नभएपछि लामो समय ओछ्यानमा पर्नुभयो । तर, रजहरको प्राकृतिक चिकित्सालय पुगेपछि सुधार आएको उहाँ बताउनुहुन्छ । “मास्टर डिग्री पढेको मान्छे नसा च्यापिएको समस्याले गर्दा ओछ्यानमा मात्र बस्नुपर्दा जीवनदेखि हार मानेकी थिएँ” उहाँले भन्नुभयो, “पोखरा र काठमाडौँ लगायतका सबै अस्पतालमा पुुग्दा पनि निको नभएको मेरो समस्या सामुदायिक प्राकृतिक चिकित्सालयमा आएपछि निको हुँदै आएको छ । अब निको भएर केही गर्छु भन्ने उर्जा बढेको छ ।”
काठमाडौँ घर भएकी मुना ज्ञवाली बितेको ४ वर्षसम्ममा उपचारका लागि विभिन्न अस्पतालमा धाउनुभयो । तर, वर्षौँदेखिको शरीर चिलाउने उहाँको समस्या समाधान भएन । एकजना साथीको सल्लाहअनुसार सामुदायिक प्राकृतिक चिकित्सालय रजहर पुग्नुभयो । त्यहाँ पुगेको १५ दिनमा सकारात्मक परिवर्तन देखिएको ज्ञवालीको भनाइ छ ।
उहाँले भन्नुभयो, “चार वर्षअघि शरीरको सबै ठाउँमा चिलाउने गथ्र्यो । यो समस्या लिएर ठूलासाना सबै अस्पताल पुगेँ, तर निको भएन । औषधि खाने बेलासम्म ठीक भएजस्तो हुने औषधि सकिएपछि फेरि उस्तै । अहिले भने बिसेक भएको छ ।” अस्पतालमा धाएर जति औषधि खाँदा पनि निको नभएपछि जीवनबाट आश मार्नुभएको उहाँका लागि सामुदायिक प्राकृतिक चिकित्सालय रजहर वरदान नै साबित भयो । “क्यान्सर हो कि भनेर छाला काटेर पनि दिएँ तर केही पत्ता लागेन” उहाँले भन्नुभयो, “अब मेरो जीवन यस्तै हो भनेर हार मानेर बसेकी थिएँ तर अहिले निको भएको छ ।” प्राकृतिक चिकित्सालयमा उपचार शुरु गरेपछि १५ दिनमा नै परिवर्तन पाएको उहाँले बताउनुभयो ।
आठ वर्षअघि नवलपरासी (बर्दघाट–सुस्तापूर्व)को देवचुली नगरपालिका–१६ स्थित रजहरमा सामुदायिक प्राकृतिक चिकित्सालय सञ्चालनमा आएको हो । यहाँ प्राकृतिक रूपमा उपलब्ध आकाश, वायु, अग्नि, जल र पृथ्वीका माध्यमबाट उपचार गरिने सामुदायिक प्राकृतिक चिकित्सालयका मेडिकल अधिकृत आजात पुरी बताउनुहुन्छ । प्राकृतिक रूपमा हुने उपचार विधिले धेरै रोग निको हुने उहाँको भनाइ छ ।
रजहरमा रहेको सामुदायिक प्राकृतिक चिकित्सालयबाट हालसम्म करिब २५ हजारभन्दा बढीको उपचार भएको सामुदायिक प्राकृतिक चिकित्सालयका निर्देशक डाक्टर विनोद पौडेलले बताउनुभयो । १० बिघा क्षेत्रफलमा रहेको चिकित्सालयमा बिरामीका लागि छुट्टै ६ बिघामा अर्गानिक तरकारी खेती र दूधका लागि गाई पनि पालिएको उहाँले बताउनुभयो । यदि खानपान, व्यायामलगायत जीवनशैली परिर्वतन मात्रै गर्न सके कैयौँ रोगहरु लाग्नै नसक्ने पौडेलको दावी छ ।
एलोप्याथिक उपचार पद्धतिबाट निको नभएकाहरू स्वास्थ्य समस्या समाधानका लागि धेरै ठाउँमा भौतारिने गरेका हुन्छन् । पछिल्लो समय उपचारको विकल्प मध्येमा नवलपुरको रजहरस्थित सामुदायिक प्राकृतिक चिकित्सालय पनि पर्ने गरेको छ । प्राकृतिक चिकित्सा पद्धतिमा शारीरिक, मानसिक, नैतिक र आध्यात्मिक विषयलाई रचनात्मक रुपमा तालमेल बनाएर उपचार गर्ने गरिन्छ । प्राकृतिक चिकित्सा पद्धति पूर्वीय दर्शनसँग आधारित रहेको र यो परापूर्व कालदेखि अपनाइको चिकित्सा विज्ञान भएकाले यसको प्रचार प्रसारसँगै पवद्र्धन गर्नुपर्ने डा पौडेलको भनाइ छ । पछिल्लो समय प्राकृतिक चिकित्सातर्फ नागरिकहरुको विश्वास समेत बढेको पौडेलको भनाइ छ ।