चितवन, ०२ माघ । आगामी फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनका लागि मतदान केन्द्रमा खटिने मतदान अधिकृतको भूमिका, जिम्मेवारी र कर्तव्यप्रति आमनागरिकको चासो स्वाभाविक देखिन्छ । यसै सन्दर्भमा निर्वाचन आयोगले मतदान अधिकृतको काम, कर्तव्य र अधिकारलाई स्पष्ट रूपमा परिभाषित गरेको छ ।

आयोगद्वारा जारी गरिएको ‘प्रतिनिधिसभा सदस्य मतदान निर्देशिका, २०८२’ अनुसार मतदान अधिकृतमा नियुक्त भएपछि अनिवार्य रूपमा निर्वाचनसम्बन्धी प्रशिक्षण कार्यक्रममा सहभागी हुनुपर्छ । साथै, निर्वाचन सामग्री, मतदाता परिचयपत्र तथा मतदान केन्द्रसँग सम्बन्धित सबै सामग्री रुजु गरी बुझिलिनुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ ।

मतदान अधिकृतले आफूलाई तोकिएको मतदान केन्द्रमा खटाइएका सहायक मतदान अधिकृत, अन्य कर्मचारी तथा सुरक्षाकर्मीसँग आवश्यक समन्वय गर्दै समयमै मतदान केन्द्रमा पुग्नुपर्नेछ । तोकिएको समयमा मतदान केन्द्र निर्माण गर्ने, सुरक्षा वा भौगोलिक कठिनाइका कारण निर्धारित केन्द्रमा मतदान गराउन नसकिने अवस्था आएमा तुरुन्तै निर्वाचन अधिकृतलाई जानकारी गराई वैकल्पिक केन्द्र स्थापना गर्ने प्रबन्ध पनि निर्देशिकामा उल्लेख छ । मतदानको दिनभन्दा अगावै मतदान केन्द्रमा पुगेर मतदाता परिचयपत्र वितरण गर्नुपर्ने जिम्मेवारी पनि मतदान अधिकृतकै हुन्छ ।

मतदान केन्द्रमा खटिएका कर्मचारी तथा स्वयंसेवकको काम बाँडफाँट गरी मतदान प्रक्रिया सुचारु बनाउने, मतदातालाई मतपत्र दिनुअघि मतपत्रमा हस्ताक्षर गर्ने, मतदान कार्यको निरन्तर अनुगमन गर्दै प्रक्रिया प्रभावकारी रूपमा अघि बढाउने दायित्व मतदान अधिकृतको हुन्छ । मतदानको दिन मतदान कार्यको अवस्थाबारे समय–समयमा निर्वाचन अधिकृतलाई जानकारी गराउनुपर्ने व्यवस्था पनि निर्देशिकामा गरिएको छ ।

यसैगरी, मतदान केन्द्रमा आउने घुम्ती टोली, पर्यवेक्षक, पत्रकार, अनुगमनकर्ता तथा सुरक्षाकर्मीलाई मतदानको अवस्थाबारे जानकारी गराउने, निर्वाचन आचारसंहिताको पूर्ण पालना गराउने र कुनै पनि गैरकानुनी गतिविधि हुन नदिने जिम्मेवारी मतदान अधिकृतको हुन्छ ।

मतदान सुरु हुनु अघि र मतदान सम्पन्न भएपछि आवश्यक मुचुल्का तयार गरी शिलबन्दी मतपेटिका तथा अन्य निर्वाचन सामग्री सुरक्षित रूपमा निर्वाचन अधिकृतलाई बुझाउनुपर्नेछ । साथै, निर्वाचन (कसुर तथा सजाय) ऐन, २०७३ बमोजिम प्रदान गरिएको अधिकार प्रयोग गर्दै निर्वाचनलाई स्वच्छ, निष्पक्ष र स्वतन्त्र रूपमा सम्पन्न गराउनु मतदान अधिकृतको प्रमुख कर्तव्य हुने निर्देशिकामा स्पष्ट गरिएको छ ।