परजीवी कीरा उत्पादन प्रयोगशाला स्थापना गर्न कृषि तथा वन विज्ञान विश्वविद्यालय र खैरहनी नगरपालिका बीच समझदारी पत्रमा हस्ताक्षर

चितवन , १५ भदौं । कृषि तथा वन विज्ञान विश्वविद्यालय र खैरहनी नगरपालिकाबीच परजीवी कीरा उत्पादन प्रयोगशाला स्थापनाको लागि समझदारी पत्रमा हस्ताक्षर भएको छ । समझदारी अनुसार कृषि तथा वन विज्ञान विश्वविद्यालयले खैरहनी नगरपालिकामा परजीवी कीरा उत्पादन प्रयोगशाला स्थापनाको लागि प्राविधिक सहयोग प्रदान गर्ने, नगरपालिका संगको साझेदारीमा जैविक सामाग्री उत्पादन तथा प्रवर्दनका लागि आवश्यक अल्पकालिन एंव दीर्घकालिन परामर्श सेवा उपलव्ध गराउने छ । समझदारी पत्रमा कृषि तथा वन विज्ञान विश्वविद्यालयको तर्फबाट अनुसन्धान तथा प्रसार निर्देशनालयका निर्देशक प्रा.डा. निराजन भट्टराई र खैरहनी नगरपालिकाका प्रमुख शशी कुमार खनियाले हस्ताक्षर गरेका छन् ।

समझदारीले खैरहनी नगरपालिका भित्र विषादी अनियन्त्रित प्रयोगमा कमी आउने तथा जैविक प्रविधिको माध्यमबाट कृषिको उत्पादन तथा उत्पादकत्व अभिवृद्धी हुने अपेक्षा गरिएको खैरहनी नगरपालिका नगर प्रमुख शशी कुमार खनियाले बताए । समझदारी पत्र हस्ताक्षर कार्यक्रममा बोल्दै नगरप्रमुख खनियाले परजीवी कीरा उत्पादन प्रयोगशाला स्थापनाले वातावरण मैत्री दीगो कृषि विकासमा सहयोग पुग्ने उल्लेख गरे । उनले भने रासायनिक विषादीले कीरासहित लाभदायी जीव पनि नष्ट गर्ने हुँदा दीर्घकालीन रुपमा नकारात्मक असर पर्ने तर टेलेनोमस र ट्राइकोग्रामाले लक्षित कीरालाई मात्र नियन्त्रण गर्ने भएकाले दिगो र सुरक्षित कृषिको लागि परजीवी कीरा उत्पादन प्रयोगशाला प्रभावकारी रहने विश्वास छ ।
कृषि तथा वन विज्ञान विश्वविद्यालयको तर्फबाट अनुसन्धान तथा प्रसार निर्देशनालयका निर्देशक प्रा.डा. निराजन भट्टराईले आगामी दिनमा नगरपालिका र विश्वविद्यालय बीचमा सहकार्य र साझेदारी विकास हुँदै जाने तथा कृषि तथा वन विज्ञान विश्वविद्यालयले उत्पादन गरेको प्रविधि तथा ज्ञान विस्तारमा योगदान पुग्ने बताए । निर्देशक भट्टराईले खैरहनी नगरपालिकामा कृषि तथा वन विज्ञान विश्वविद्यालयको सहकार्यमा स्थापना हुने परजीवी कीरा उत्पादन प्रयोगशालाले किसानलाई सुरक्षित विकल्प उपलब्ध गराई दिगो कृषि प्रवर्द्धनमा महत्वपूर्ण योगदान गर्ने अपेक्षा रहेको उल्लेख गरे । कृषि क्षेत्रको समग्र विकासको लागी कृषि तथा वन विज्ञान विश्वविद्यालय लगायत अन्य निकायसंग सहकार्य र साझेदारी गर्दै अगाडि बढ्न नगरपालिकाले वार्षिक नीति तथा कार्यक्रम मार्फत सहकार्य र समझदारीको नीति अवलम्बन गरेको प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत विष्णु सापकोटाको भनाई छ ।
परजीवी कीरा उत्पादन प्रयोगशालामा परजीवी बारुला टेलेनोमस (Telenomus) र ट्राइकोग्रामा (Trichogramma) उत्पादन गर्न लागिएको खैरहनी नगरपालिकाको कृषि शाखा प्रमुख सृजना श्रेष्ठले जानकारी गराईन । टेलेनोमस र ट्राइकोग्रामा कृषिमा अत्यन्तै महत्वपूर्ण लाभदायी परजीवी रहेको र खाद्य बालीका हानिकारक कीरा जस्तै मकैमा लाग्ने गवारो, मकैमा लाग्ने अमेरिकन फौजी कीरा, धानमा लाग्ने गवारो कीरा लगायतका पुतली वर्गका कीराको अण्डामा परजीवित्व गरी तिनको जीवनचक्रलाई नै तोडेर प्राकृतिक नियन्त्रणमा सहयोग पुर्‍याउने कृषि प्रसार अधिकृत गौरव न्यौपानेले बाताए । उनले जैविक शत्रुको प्रयोगले वातावरणमैत्री तरिकाले कीरा व्यवस्थापन गर्न सकिने, माटो, पानी, परागकण बोक्ने कीरा तथा मानव स्वास्थ्यलाई असर पार्ने रासायनिक विषादीको प्रयोगलाई न्यूनिकरण गर्न मद्दत गर्ने उल्लेख गरे ।