इरान–अमेरिका तनावबीच ४५ दिने युद्धविराम प्रस्ताव

चितवन, २३ चैत्र । इरान र संयुक्त राज्य अमेरिकाबीच चर्किँदै गएको द्वन्द्वका बीच ४५ दिनको युद्धविराम र स्ट्रेट अफ होर्मुज पुनः सञ्चालन गर्ने प्रस्ताव अघि सारिएको छ। यसले जारी संघर्षलाई अस्थायी रूपमा रोक्ने सम्भावना देखाएको छ।

मध्यपूर्वका दुई अधिकारीका अनुसार इजिप्ट, पाकिस्तान र टर्कीका मध्यस्थकर्ताहरूले तयार पारेको उक्त प्रस्ताव दुवै पक्षलाई पठाइएको छ, तर अहिलेसम्म औपचारिक प्रतिक्रिया आएको छैन।

प्रस्तावमा ४५ दिनभित्र विस्तृत वार्ता गर्दै स्थायी युद्धविरामको आधार तयार गर्ने लक्ष्य राखिएको छ। यो मस्यौदा इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराघची र अमेरिकी मध्यपूर्व दूत स्टिव विटकफलाई पठाइएको जनाइएको छ।

यद्यपि, दुवै पक्षबीचको अविश्वासका कारण सहमति हुने सम्भावना अनिश्चित देखिएको छ। इरानले आर्थिक क्षतिपूर्ति र पुनः आक्रमण नगर्ने सुनिश्चितता बिना युद्ध रोक्न अस्वीकार गर्दै आएको छ भने अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले समयसीमाभित्र होर्मुज नखुले कडा कदम चाल्ने चेतावनी दिएका छन्।

यसबीच, युद्ध मैदानमा हिंसा थप चर्किएको छ। आइतबारदेखि सोमबारसम्म इरानका विभिन्न सहरमा भएका आक्रमणमा २५ जनाभन्दा बढीको ज्यान गएको छ। राजधानी तेहरान नजिकैको क्षेत्रमा भएको हवाई आक्रमणमा मात्रै कम्तीमा १५ जनाको मृत्यु भएको बताइएको छ।

Sharif University of Technologyमा समेत आक्रमण हुँदा अनलाइन सेवा अवरुद्ध भएका छन् र विद्यार्थीहरू क्याम्पस छोड्न बाध्य भएका छन्।

सैन्यतर्फ, इरानी रिभोलुसनरी गार्डका गुप्तचर प्रमुख मेजर जनरल माजिद खादेमी लक्षित आक्रमणमा मारिएको इरानी मिडियाले जनाएको छ। इजरायलले पनि उक्त कारबाहीको पुष्टि गर्दै गार्डका शीर्ष नेतृत्वलाई निशाना बनाइरहेको जनाएको छ।

युद्धको प्रभाव खाडी क्षेत्रसम्म फैलिएको छ। संयुक्त अरब इमिरेट्सको फुजैराहमा ड्रोन आक्रमणले संरचनामा क्षति पुर्‍याएको छ भने अबु धाबीमा मिसाइल अवरोधका क्रममा एक व्यक्ति घाइते भएका छन्। इजरायलतर्फ पनि हाइफा लगायतका सहरहरूमा क्षेप्यास्त्र प्रहार हुँदा जनधनको क्षति भएको छ।

यस द्वन्द्वले विश्वव्यापी प्रभाव पार्दै ऊर्जा आपूर्ति संकट गहिरिँदै गएको छ। स्ट्रेट अफ होर्मुज बन्द हुँदा विश्वको करिब २० प्रतिशत तेल तथा ग्यास आपूर्ति प्रभावित भएको छ।

समग्रमा, युद्धविरामको प्रस्तावले आशा देखाए पनि दुवै पक्षको कडा अडान र निरन्तर हिंसाका कारण तत्काल समाधानको सम्भावना अझै अनिश्चित देखिएको छ।